Chiếu phim ngoài trời bằng màn LED hay máy chiếu: khi nào nên chọn loại nào?

Chiếu phim ngoài trời bằng màn LED hợp lý khi bãi chiếu có đèn xung quanh, cần bắt đầu lúc trời còn sáng, khán giả đông hoặc có quay phim, livestream. Nếu sân nhỏ, tối hẳn và chỉ vài chục người xem, máy chiếu kèm màn chiếu vẫn đủ dùng và gọn hơn. Khác biệt chính nằm ở độ sáng, giờ chiếu và khâu dựng.

Khi nào nên chọn màn LED thay vì máy chiếu?

Nên chọn LED khi có ít nhất một trong các điều kiện sau: còn ánh sáng tự nhiên lúc mở màn, có đèn đường hoặc đèn sân khấu gần bãi, màn cần rộng trên khoảng 4 m, hoặc buổi chiếu kéo dài từ chiều sang tối.

Theo chúng tôi, câu hỏi đầu tiên không phải là chọn LED hay máy chiếu. Câu hỏi đầu tiên là mấy giờ bắt đầu và xung quanh có đèn gì. Ví dụ một khu đô thị muốn mở màn lúc 18h với phần phát biểu của ban tổ chức, rồi mới chiếu phim. Máy chiếu gần như không dùng được cho phần đầu. Ngược lại, một buổi chiếu phim gia đình trong sân vườn, bắt đầu lúc 20h, không có đèn pha, thì thuê LED là tốn thêm tiền mà không được thêm gì nhiều.

Có ba trường hợp chúng tôi thường khuyên khách giữ máy chiếu:

• Sân kín, xa đèn đường, chiếu sau khi trời tối hẳn.
• Màn nhỏ (khoảng 100–150 inch), khán giả ngồi gần.
• Nguồn điện tại chỗ yếu, không kéo được đường điện riêng hoặc máy phát.

Nếu buổi chiếu của bạn thuộc nhóm này, xem thêm dịch vụ cho thuê máy chiếu Hà Nội để chọn máy và màn phù hợp.

Vì sao máy chiếu bị chìm hình ngoài trời còn LED thì không?

Máy chiếu tạo hình bằng ánh sáng phản xạ lên màn, nên mọi nguồn sáng khác chiếu vào màn đều làm hình nhạt đi. Màn LED tự phát sáng từng điểm ảnh, nên chịu được ánh sáng môi trường tốt hơn nhiều.

Dưới nắng trực tiếp, hình máy chiếu gần như biến mất. Lúc chạng vạng, màu đen trên màn chuyển thành xám và cảnh tối trong phim mất hết chi tiết. Màn chiếu loại ALR (Ambient Light Rejection, màn hạn chế ánh sáng môi trường) cải thiện được một phần. Tuy vậy, loại màn này không triệt tiêu được ánh sáng xung quanh và kích thước thường bị giới hạn.

Một lỗi hay gặp khi đọc thông số là so lumen với nits. Lumen (thường ghi ANSI lumen) là lượng sáng máy chiếu phát ra. Nits (cd/m²) là độ chói đo trên bề mặt màn. Hai đơn vị này không quy đổi trực tiếp được. Cùng một máy chiếu, kéo màn rộng gấp đôi thì diện tích tăng khoảng bốn lần và hình tối đi rõ rệt. Khi thuê máy chiếu, bạn nên hỏi rõ con số là ANSI lumen. Một số nhà bán ghi "lumen LED" hoặc "lumen nguồn sáng", con số này cao hơn ANSI nhiều lần.

Với LED, theo hướng dẫn của một số nhà cung cấp thiết bị sự kiện, nơi có ánh sáng ban ngày hoặc đèn sân khấu cần khoảng 1.000 nits trở lên. Sự kiện ngoài trời nhiều nắng cần khoảng 3.000–6.000 nits, tuỳ model. Chi tiết về mức sáng theo từng điều kiện có trong bài màn LED ngoài trời cần độ sáng bao nhiêu nits.

So sánh màn LED và máy chiếu cho buổi chiếu phim ngoài trời

Bảng dưới tổng hợp từ tài liệu kỹ thuật và kinh nghiệm dựng thực tế của đội kỹ thuật. Đây không phải thông số của một model cụ thể.

Phần chi phí chúng tôi không ghi số, vì giá thay đổi theo diện tích, số ngày và địa điểm. Bạn xem bảng giá tại trang thuê màn LED Hà Nội.

Có chiếu được khi trời chưa tối hẳn không?

Với màn LED thì chiếu được. Với máy chiếu thì nên chờ hết hoàng hôn, thường khoảng nửa giờ sau khi mặt trời lặn.

Khoảng thời gian từ lúc mặt trời lặn đến khi trời tối hẳn gọi là hoàng hôn dân sự (civil twilight). Ở Hà Nội vào mùa hè, mặt trời lặn muộn, nên nếu chương trình bắt đầu lúc 18h30 thì trời vẫn còn sáng rõ. Đây là lý do nhiều buổi chiếu có phần khai mạc, phát biểu, chiếu phim ngắn hoặc giới thiệu nhà tài trợ trước giờ phim chính đều chọn LED. Màn hình dùng được ngay từ lúc khán giả bắt đầu đến.

Màn LED lớn trên sân khấu lễ khai giảng ở sân, một học sinh đang đánh trống.

Ảnh trên là màn LED lớn trên sân khấu một lễ khai giảng ngoài sân, dùng giữa ban ngày. Nội dung trên màn vẫn đọc được dù trời sáng. Đây là điều máy chiếu không làm được ở cùng điều kiện.

Chiếu phim buổi tối trên LED, có bị chói không?

Có thể bị chói nếu để nguyên độ sáng như ban ngày. Khi trời tối, kỹ thuật viên cần giảm độ sáng màn xuống nhiều lần.

Để có mốc so sánh: chuẩn SMPTE ST 431-1 cho rạp chiếu phim kỹ thuật số quy định độ chói ở tâm màn khoảng 48 cd/m² (14 foot-lambert), trong phòng tối. Màn LED ngoài trời có thể sáng gấp vài chục lần con số đó. Để nguyên mức sáng ấy vào buổi tối thì khán giả nhức mắt, màu đen trông bạc và cảnh tối bị cháy trắng ở các vùng sáng.

Chúng tôi thường làm như sau. Trước giờ chiếu, kỹ thuật viên giữ độ sáng cao cho phần khai mạc. Khi trời tối dần, độ sáng được hạ theo từng nấc. Đến lúc vào phim, kỹ thuật viên chạy một đoạn có cảnh tối để kiểm tra lần cuối. Không có con số cố định cho mọi buổi. Mức sáng tuỳ đèn xung quanh, khoảng cách khán giả và nội dung phim.

Giảm độ sáng kéo theo một chuyện khác: quay phim. LED điều chỉnh độ sáng bằng cách bật tắt rất nhanh (PWM). Ở mức sáng thấp, camera dễ bắt được sọc ngang hoặc nhấp nháy. Nếu buổi chiếu có livestream hoặc quay lại, bạn nên hỏi bên cho thuê về tần số quét của module. Mức 3840 Hz giảm được hiện tượng này nhưng không đảm bảo hết hẳn. Người quay cũng có thể đặt tốc độ màn trập 1/50 để hợp với điện lưới 50 Hz.

Chọn pitch và bố trí hàng ghế thế nào?

Pitch càng nhỏ thì khán giả ngồi được càng gần. Quy tắc phổ biến là khoảng cách xem tính bằng mét bằng khoảng 1 đến 2 lần pitch tính bằng milimét.

Pitch là khoảng cách giữa tâm hai điểm ảnh liền nhau, tính bằng mm. Một số hãng LED đưa ra quy tắc ngón tay cái: khoảng 1 m cho mỗi mm pitch, hoặc khoảng 2 m cho mỗi mm pitch nếu muốn hình mịn hẳn. Các quy tắc này chênh nhau khá nhiều, nên chỉ dùng làm điểm bắt đầu.

Chiếu phim khác chiếu slide ở một điểm: có phụ đề. Phụ đề chữ nhỏ, chạy liên tục. Ngồi quá gần màn pitch lớn thì chữ bị vỡ hạt, khó đọc. Kinh nghiệm của chúng tôi là đặt hàng ghế đầu cách màn ít nhất bằng khoảng cách tối ưu theo pitch, và nâng mép dưới màn cao hơn đầu người ngồi hàng trước. Bãi rộng, khán giả ngồi xa thì không cần pitch quá nhỏ. Chọn pitch nhỏ hơn mức cần chỉ làm tăng chi phí mà người xem không nhận ra khác biệt.

Âm thanh và vị trí loa cho bãi chiếu sâu

Bãi sâu cần loa phụ đặt giữa bãi và phải cài độ trễ. Nếu không, người ngồi cuối sẽ nghe tiếng thoại lệch với khẩu hình nhân vật.

Âm thanh đi khoảng 344 m/giây ở 20°C, tức mỗi mét mất chừng 3 mili giây. Hình trên màn thì đến mắt gần như tức thời. Với bãi sâu khoảng 60 m, người ngồi cuối nghe tiếng chậm hơn hình gần 0,2 giây. Mức lệch này đủ để thấy rõ khi xem cảnh nhân vật nói chuyện.

Cách xử lý là đặt thêm loa phụ ở giữa hoặc gần cuối bãi. Loa phụ được cài trễ theo khoảng cách tới loa chính, để hai nguồn âm đến tai khán giả cùng lúc. Cài thiếu trễ thì nghe như có tiếng vọng. Cài thừa thì có đuôi vang. Với bãi nhỏ, khán giả ngồi trong khoảng hai chục mét, một cặp loa hai bên màn thường là đủ.

Nên hướng loa về phía khán giả và tránh dội thẳng vào nhà dân xung quanh, nhất là các buổi chiếu kéo dài qua 22h.

Dựng màn LED cho buổi chiếu phim cần chuẩn bị gì?

Cần mặt bằng phẳng, nguồn điện đủ tải, phương án chống gió, chống mưa và thời gian test trước giờ chiếu. Phần lớn sự cố xảy ra vì thiếu thời gian kiểm tra chứ không phải do thiết bị.

Quy trình chúng tôi thường làm cho một buổi chiếu phim ngoài trời:

1. Khảo sát mặt bằng: hướng màn (tránh quay về phía đèn pha hoặc hướng mặt trời lặn nếu chiếu từ chiều), nền đất, lối đi, vị trí bàn điều khiển.
2. Xác định nguồn điện: tải tổng của màn, loa, đèn; có đường điện riêng hay cần máy phát.
3. Dựng khung, đặt đối trọng, ghép module, đi dây tín hiệu và dây nguồn.
4. Bật màn, kiểm tra từng vùng, hiệu chỉnh màu và độ sáng.
5. Chạy thử file phim thật, cả cảnh sáng và cảnh tối, kiểm tra phụ đề, tỷ lệ khung hình, âm thanh.
6. Chuẩn bị file dự phòng trên một máy phát khác.

Màn LED trong phòng họp ốp gỗ chiếu cờ Việt Nam; trên sàn có túi đen, module LED và dây cáp.

Ảnh trên cho thấy lúc lắp màn: module LED, túi đựng và dây cáp đặt dưới sàn trước khi ghép lên khung. Ngoài trời, khâu này lâu hơn trong nhà vì phải chằng khung và đặt đối trọng.

Màn hình LED lớn trên tường giảng đường đang hiện màn hình nền máy tính, có một góc chưa sáng, dưới là bảng đen.

Ảnh này là một màn LED trong giảng đường đang bật, có một góc chưa sáng. Khi module chưa cắm nối đủ hoặc một card nhận tín hiệu chưa nhận, màn sẽ hiện như vậy. Đây là lý do chúng tôi luôn bật màn kiểm tra từng vùng trước khi khách đến, kể cả với buổi chiếu ngoài trời.

Về mưa, cấp bảo vệ của module và cách xử lý khi có dông được giải thích trong bài màn LED ngoài trời gặp mưa có sao không. Nếu dựng ở nơi công cộng, bạn nên tìm hiểu thủ tục xin phép trước vài ngày. Các bước chuẩn bị chung khi thuê màn hình LED ngoài trời Hà Nội có trong bài tổng hợp của chúng tôi.

Yếu tố nào làm thay đổi chi phí thuê LED cho buổi chiếu?

Chi phí phụ thuộc chủ yếu vào diện tích màn, số ngày thuê, loại pitch, cách dựng và các thiết bị đi kèm như loa, máy phát điện.

Một buổi chiếu một tối khác với thuê giữ màn qua nhiều ngày. Dựng trên sân khấu có sẵn khác với dựng giàn đứng độc lập giữa bãi cỏ. Địa điểm xa, phải dựng đêm hoặc tháo ngay sau buổi chiếu cũng làm thay đổi báo giá. Bạn xem bảng giá tại trang cho thuê màn hình LED hoặc gửi cho chúng tôi kích thước bãi, giờ chiếu và số khán giả dự kiến để được báo giá theo đúng phương án.

Câu hỏi thường gặp

Chiếu phim ngoài trời dùng LED hay máy chiếu?

Dùng LED nếu bắt đầu khi trời còn sáng, có đèn xung quanh hoặc cần màn lớn. Dùng máy chiếu nếu sân nhỏ, tối hẳn và khán giả ít.

Màn LED chiếu phim ban đêm có làm chói mắt không?

Có nếu để độ sáng như ban ngày. Kỹ thuật viên cần hạ độ sáng khi trời tối và kiểm tra lại bằng cảnh tối trong phim.

Bao lâu sau khi mặt trời lặn thì máy chiếu xem được rõ?

Thường khoảng nửa giờ, khi hết hoàng hôn dân sự. Nếu gần đó có đèn pha thì hình vẫn nhạt dù trời đã tối.

Có cần loa phụ cho buổi chiếu phim ngoài trời không?

Bãi sâu trên vài chục mét thì nên có loa phụ cài trễ. Bãi nhỏ thì một cặp loa hai bên màn thường đủ.

Livestream buổi chiếu trên màn LED có bị sọc hình không?

Có thể bị, nhất là khi giảm độ sáng. Nên hỏi tần số quét của module và đặt tốc độ màn trập camera 1/50.

Nguồn tham khảo

• Projector Reviews: Things to consider when choosing an outdoor projector
• 4Wall: Pixels vs. Beams, LED Walls or Projectors?
• 4Wall Help Center: LED wall vs projector, which is better for my event
• Lumen & Forge: LED vs. Projection, Benefits, Drawbacks, and Best Use Cases
• All Ears: LED screen vs projector
• Social Life Magazine: How do LED screens compare to projectors for outdoor events
• AVI-SPL: Backyard theater

Nếu bạn đang lên kế hoạch cho một buổi chiếu phim ngoài trời và chưa chắc nên dùng LED hay máy chiếu, hãy gọi cho THIETBISO.COM qua số 0969.112.359 (gọi, Zalo, WhatsApp) hoặc xem thêm tại thietbiso.com. Đội kỹ thuật sẽ hỏi giờ chiếu, mặt bằng và số khán giả để đề xuất phương án phù hợp, kể cả khi phương án đó là máy chiếu.

Tác giả: Team content Thietbiso.com