Sự kiện ngoài trời ban ngày nên dùng màn LED hay máy chiếu?

Sự kiện ngoài trời ban ngày, nhất là lúc có nắng, gần như phải dùng màn LED ngoài trời. Máy chiếu chỉ cho hình rõ khi trời đã tối hẳn hoặc khi màn chiếu nằm trong bóng râm sâu. Nếu chương trình kéo dài từ chiều sang tối, bạn có thể tính phương án kết hợp. Chọn sai thiết bị thì cả buổi khán giả chỉ thấy một mảng màu bạc.

Bài này đi sâu vào trường hợp ngoài trời. Phần so sánh chung giữa màn hình LED hay máy chiếu trong nhà, bạn xem ở bài về hội trường.

Ban ngày ngoài trời, máy chiếu có nhìn rõ không?

Dưới nắng thì không. Hôm trời âm u, hình có thể đọc được chữ to nhưng màu nhạt và mất chi tiết.

Nguyên nhân nằm ở cách máy chiếu tạo hình. Máy chiếu không tự phát sáng trên màn. Nó rọi ánh sáng lên một tấm vải, tấm vải hắt lại vào mắt người xem. Ánh nắng cũng rọi lên đúng tấm vải đó. Theo tài liệu của BenQ và Open Air Cinema, trời nắng có thể vượt 10.000 lux, trời âm u khoảng 1.000 lux. Màn chiếu hắt lại cả hình lẫn nắng, nên vùng "đen" trên hình không thể tối hơn lượng nắng đang chiếu vào. Độ tương phản ghi "triệu:1" trong catalogue, đo trong phòng tối, ra ngoài sân có thể chỉ còn vài chục đến vài trăm:1.

Vì vậy tăng lumen không cứu được. Máy sáng gấp đôi thì phần trắng sáng hơn, nhưng phần đen cũng bạc theo. Một số hướng dẫn của hãng máy chiếu khuyên tránh hẳn khung 11h đến 14h.

Màn LED khác hoàn toàn. Mỗi điểm ảnh là một bóng LED tự phát sáng, mặt màn sơn tối, nên hình vẫn đủ tương phản dưới nắng nếu đủ độ sáng.

Độ sáng màn LED ngoài trời và máy chiếu chênh nhau thế nào?

Màn LED ngoài trời thường được khuyến nghị từ khoảng 5.000 nit trở lên cho mặt màn bị nắng chiếu thẳng. Máy chiếu đo bằng lumen, và độ sáng thực trên màn còn chia cho diện tích chiếu. Hai đơn vị này không quy đổi trực tiếp được.

Nit (cd/m²) là độ sáng mà mặt màn phát ra trên mỗi mét vuông. Lumen là tổng lượng sáng máy chiếu phát ra. Cùng một máy, chiếu khung 2 m thì sáng, kéo lên 4 m thì diện tích gấp bốn và hình tối đi rõ rệt. Các nhà cung cấp LED ở châu Âu đưa ra dải 4.000–6.000+ nit hoặc 5.000–7.000 nit, và cảnh báo dưới 5.000 nit thì hình bị bạc vào ngày nắng. Đây là mốc hay dùng trong ngành, chưa phải tiêu chuẩn bắt buộc.

Có một điểm hay bị bỏ qua. Màn LED trong nhà không mang ra ngoài trời được. Loại tủ dùng cho hội trường không có chuẩn chống nước và độ sáng thường thấp hơn nhiều. Khi hỏi thuê, bạn nên hỏi thẳng: tủ LED là loại indoor hay outdoor, độ sáng tối đa bao nhiêu nit, chuẩn IP mặt trước là gì.

Nit đỉnh chưa phải tất cả. Theo Dynamo LED, độ tương phản và độ phản xạ của mặt màn quan trọng ngang nit. Mặt màn đen sâu, ít bóng có khi nhìn rõ hơn một màn sáng hơn nhưng loá. Màn có cảm biến ánh sáng và tự chỉnh độ sáng thì càng tiện khi chương trình kéo từ chiều sang tối.

Sự kiện chiều muộn, buổi tối thì máy chiếu còn dùng được không?

Được, nếu phần cần chiếu bắt đầu sau khi trời tối hẳn. Nên tính theo giờ tối hẳn, đừng tính theo giờ mặt trời lặn.

Ở Hà Nội, mùa đông mặt trời lặn khoảng hơn 17h, mùa hè gần 18h40. Sau đó trời còn sáng nhạt thêm khoảng hơn một tiếng. Ví dụ một chương trình tháng 11 ghi lịch "chiếu video lúc 17h30": lúc đó mặt trời vừa lặn, trời vẫn còn sáng, hình máy chiếu sẽ nhạt. Lùi sang sau 18h thì khác hẳn. Bạn nên tra giờ hoàng hôn theo đúng ngày trên các trang thiên văn rồi mới chốt kịch bản.

Máy chiếu Epson đặt trên chậu nhựa, nền cỏ nhân tạo, nối với hộp FPT Play và dây cáp để phát hình.

Ảnh trên là một máy chiếu Epson đặt trên nền cỏ nhân tạo, nối với đầu phát qua cáp. Kiểu bố trí này hợp với buổi chiếu phim hoặc trình chiếu sau khi trời tối. Lúc còn nắng thì không nên dùng cách này.

Theo hướng dẫn của BenQ, buổi tụ tập nhỏ dưới bóng râm hoặc lúc chạng vạng thì 500–1.000 lumen là đủ, đầu tối hoặc có bóng râm một phần thì nên từ 2.000 lumen. Với sự kiện có đông khách và khung hình lớn, đội kỹ thuật của chúng tôi thường chọn máy từ mức cao hơn hẳn, vì khán giả đứng xa và đèn sân khấu, đèn trang trí cũng hắt lên màn. Khi so máy, chỉ so theo ANSI lumen hoặc ISO lumen. Các con số kiểu "LED lumen" hay "lux" in trên hộp máy giá rẻ không so sánh được.

Màn chiếu cũng quan trọng không kém máy. Vải căng tạm hoặc tường sơn hắt sáng kém. Màn chiếu chuyên dụng có khung giữ phẳng, còn loại màn chống ánh sáng môi trường (ALR, chỉ hắt sáng theo hướng từ máy chiếu) giúp giữ tương phản tốt hơn. Dựng thêm một mái che phía trên màn cũng làm hình khá lên thấy rõ.

Mưa, gió, mái che: thiết bị nào chịu rủi ro hơn?

Máy chiếu rủi ro hơn với mưa và sương. Màn LED rủi ro hơn với gió vì to, nặng và hứng gió.

Tủ LED cho thuê ngoài trời thường đạt IP65, tức kín bụi và chịu được tia nước áp lực thấp, nên mưa thường không làm hỏng màn. Mức tối thiểu hay được nêu là IP65 mặt trước, IP54 mặt sau. Dù vậy chúng tôi vẫn che phần dây tín hiệu, bộ xử lý hình và tủ điện, vì những thứ đó thường là thiết bị trong nhà.

Gió là chuyện kết cấu, chuẩn IP không giải quyết được. Một mặt màn vài chục mét vuông giống như cánh buồm. Khi dựng trên bãi cỏ, chúng tôi thường kiểm tra nền có lún không, kê tấm đế dưới chân khung, neo dây giằng và đặt tải giữ chân. Nếu dự báo có giông, phương án an toàn là hạ màn, đừng cố giữ chương trình.

Máy chiếu thì nhạy với thời tiết hơn nhiều người nghĩ. Thông số môi trường của các máy Epson bản trong nhà ghi nhiệt độ hoạt động khoảng 0–40°C hoặc 0–45°C tuỳ model, độ ẩm 20–80% không đọng sương. Máy quá nóng sẽ tự giảm sáng. Máy không có chuẩn chống nước. Ngoài trời, máy phải nằm dưới mái che, không đặt sát cỏ ướt, và buổi tối mùa thu, mùa đông cần chú ý sương đêm đọng trên ống kính và khe tản nhiệt. Mùa hè thì ngược lại: đừng để máy phơi nắng trên xe hay trên bàn suốt buổi chiều rồi bật lên chiếu ngay.

Chúng tôi thường khảo sát gì trước khi dựng ở công viên, sân trường?

Câu trả lời ngắn: hướng nắng theo giờ, mặt nền, nguồn điện và phương án khi mưa. Bốn việc này quyết định nên dùng LED hay máy chiếu nhiều hơn là ngân sách.

Danh sách chúng tôi hay đi qua khi khảo sát một bãi đất trống hoặc sân bê tông:

1. Hỏi rõ khung giờ có phần trình chiếu, rồi xem mặt trời ở hướng nào vào đúng giờ đó.
2. Xoay mặt màn quay lưng về phía nắng nếu mặt bằng cho phép, để nắng không rọi thẳng vào mặt màn.
3. Kiểm tra mặt nền: cỏ, đất mềm hay bê tông, có dốc không, có chỗ cho xe tải vào sát không.
4. Xác định nguồn điện: vị trí cầu dao, công suất sẵn có, có cần máy phát hay không. Màn LED lớn tiêu thụ điện nhiều hơn máy chiếu rất nhiều.
5. Đo khoảng cách từ hàng khán giả gần nhất và xa nhất để chọn kích thước màn và loại điểm ảnh.
6. Thống nhất phương án mưa: có nhà bạt không, che thiết bị điều khiển ở đâu, ai quyết định dừng.
7. Chốt giờ chạy thử. Với máy chiếu, chạy thử đúng giờ sự kiện mới biết hình có đủ rõ không.

Máy chiếu Epson có cuốn dây cáp đặt trong cốp xe ô tô cạnh chân màn chiếu gấp, chuẩn bị vận chuyển đi sự kiện.

Ảnh này cho thấy máy chiếu Epson, cuộn cáp và chân màn chiếu gấp được xếp gọn trong cốp xe. Với chương trình buổi tối quy mô vừa, một bộ máy chiếu chỉ cần một xe nhỏ, trong khi màn LED cần xe tải và nhiều người dựng hơn.

Khi nào không cần thuê màn LED cho sự kiện ngoài trời?

Khi bạn dời được phần trình chiếu sang sau lúc trời tối, hoặc đưa phần đó vào trong nhà bạt kín. Lúc đó máy chiếu đủ dùng và gọn hơn nhiều.

Theo chúng tôi, nhiều chương trình thuê LED chỉ vì một đoạn video vài phút lúc 16h, trong khi phần lớn thời gian màn chỉ hiện logo. Nếu nội dung chính diễn ra buổi tối, đổi kịch bản để video chạy sau khi trời tối có khi hợp lý hơn đổi thiết bị. Ngược lại, nếu sự kiện kéo cả ngày, có livestream hoặc phải chiếu nhiều lần dưới nắng, LED gần như là lựa chọn duy nhất có kết quả nhìn được.

Máy chiếu Epson trên bàn tròn chiếu lên màn chiếu chân trong phòng tiệc, ảnh dọc.

Ảnh trên là máy chiếu Epson chiếu lên màn chiếu chân trong một phòng tiệc. Khi phần chiếu được đưa vào không gian có mái và kiểm soát được ánh sáng, máy chiếu cho hình ổn định. Bạn có thể tham khảo cách chọn tương tự trong bài đám cưới nên dùng màn LED hay máy chiếu.

Về chi phí, chúng tôi không nêu con số ở đây vì còn tuỳ diện tích màn, số giờ thuê, quãng đường vận chuyển và nhân công dựng. Bài chi phí thuê màn LED so với máy chiếu tách từng khoản để bạn so đúng báo giá. Bảng giá cụ thể xem tại trang thuê màn LED Hà Nội hoặc cho thuê máy chiếu Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp

Máy chiếu 5.000 lumen có chiếu ngoài trời ban ngày được không?

Dưới nắng trực tiếp thì hình vẫn bạc và đen nhạt, vì nắng làm mất tương phản trên màn. Trời âm u, có bóng râm sâu, máy độ sáng cao có thể hiển thị chữ to và hình đơn giản, nhưng không nên dùng cho video quan trọng.

Màn LED trong nhà có dùng ngoài trời được không?

Không nên. Tủ LED indoor thường không có chuẩn chống nước và độ sáng thấp hơn nhiều so với loại outdoor. Khi thuê, bạn hỏi rõ loại tủ, độ sáng tối đa và chuẩn IP.

Trời mưa nhỏ thì màn LED có phải tắt không?

Tủ ngoài trời đạt IP65 thường chịu được mưa. Phần cần che là bộ xử lý hình, tủ điện và đầu nối cáp. Có giông hoặc gió mạnh thì nên hạ màn vì lý do an toàn kết cấu.

Mấy giờ thì bắt đầu dùng máy chiếu ngoài trời được?

Nên tính từ lúc trời tối hẳn, thường muộn hơn giờ mặt trời lặn khoảng hơn một tiếng. Ở Hà Nội, giờ lặn thay đổi theo mùa, nên tra theo đúng ngày tổ chức.

Sự kiện từ chiều đến tối thì chọn thiết bị nào?

Nếu phần cần chiếu nằm cả lúc còn nắng thì dùng LED và giảm độ sáng khi trời tối. Nếu chỉ chiếu buổi tối, máy chiếu kèm màn chuyên dụng và mái che là đủ.

Nguồn tham khảo

• Dynamo LED Displays: yêu cầu độ sáng LED ngoài trời dưới nắng trực tiếp
• Dynamo LED Displays: hướng dẫn tổng quan màn LED ngoài trời
• 4Wall: độ sáng màn LED ngoài trời
• Crown TV: nit là gì và cần bao nhiêu nit ngoài trời
• AVIXA Xchange: chọn độ sáng cho màn hình thương mại trong nhà và ngoài trời
• Samsung P3.9 XRB-L: tủ LED ngoài trời IP65
• Digital Signage Today: lỗi màn ngoài trời bắt đầu từ bảng thông số

Nếu bạn đang lên kế hoạch cho sự kiện ngoài trời và chưa chắc nên chọn màn hình LED hay máy chiếu, hãy gửi cho chúng tôi khung giờ, địa điểm và số khách dự kiến. Đội kỹ thuật THIETBISO.COM sẽ tư vấn phương án phù hợp và khảo sát mặt bằng khi cần. Liên hệ hotline 0969 112 359 hoặc xem thêm tại thietbiso.com. Văn phòng của chúng tôi ở số 21-23 Nguyễn Công Hoan, phường Giảng Võ, Hà Nội.

Tác giả: Team content Thietbiso.com