Kinh nghiệm thuê màn LED cho sự kiện thể thao ngoài trời: vị trí, tín hiệu và nguồn điện

Thuê màn LED cho sự kiện thể thao ngoài trời như giải chạy marathon, giải bóng đá hay hội thao cần chốt ba việc trước khi bàn tới kích thước. Thứ nhất là màn đặt ở vạch đích hay khán đài. Thứ hai là màn chiếu gì: đồng hồ, kết quả hay hình trực tiếp. Thứ ba là cách giữ màn chạy ổn từ rạng sáng qua trưa nắng, kèm nguồn điện dự phòng.

Bài này đi theo đúng ba việc đó, dựa trên cách đội kỹ thuật THIETBISO.COM vẫn làm khi dựng màn ngoài trời. Nếu bạn cần nắm tổng quan về loại màn, khung và thủ tục, xem trước bài thuê màn hình LED ngoài trời Hà Nội.

Màn LED nên đặt ở đâu trong một giải chạy hay hội thao?

Màn ở vạch đích và màn ở khán đài làm hai việc khác nhau, nên chọn màn khác nhau. Ở vạch đích, người xem đứng gần và cần đọc được tên, thành tích. Ở khán đài, khán giả ngồi xa và cần thấy hình trận đấu, tỉ số.

Ở các giải marathon lớn có làm tư liệu công khai, màn dài ở vạch đích thường chạy đồng hồ trực tiếp, đếm ngược và nội dung nhà tài trợ. Màn đối diện khán đài chiếu hình cuộc đua và bảng xếp hạng. Có giải còn đặt thêm màn ở khu sau đích để vận động viên tự tra tên và thành tích (theo SMT và Sports Video Group, xem mục nguồn). Một giải trong nước không cần đủ cả bốn vị trí, nhưng cách chia việc này giúp bạn biết mình đang thuê màn để làm gì.

Bước điểm ảnh (pixel pitch) là khoảng cách giữa tâm hai bóng LED liền nhau, tính bằng milimét. Số càng nhỏ thì màn càng mịn, giá thuê theo mét vuông càng cao. Trong nghề hay dùng một quy tắc kinh nghiệm: khoảng cách xem gần nhất (tính bằng mét) xấp xỉ bước điểm ảnh (tính bằng mm). Ví dụ màn P4 xem đẹp từ khoảng 4 m trở ra. Có nơi tính chặt hơn, nhân thêm 1,5 lần. Hai cách tính lệch nhau khá nhiều, nên bạn chỉ dùng để tham khảo. Cách chắc nhất là đứng ở chỗ người xem đứng rồi nhìn thử màn.

Theo chúng tôi, lỗi hay gặp nhất ở giải chạy là dồn tiền vào một màn thật to ở vạch đích. Nhưng vạch đích lại là chỗ người ta đứng sát và chỉ cần đọc tên. Một màn vừa phải, mịn hơn, đặt đúng tầm mắt thường hữu ích hơn một màn khổng lồ nhìn ngước cổ.

Chỗ đặt bàn điều khiển

Bàn điều khiển (laptop, bộ xử lý LED, bộ chuyển mạch) phải nhìn thấy mặt màn. Nó cũng nên đặt gần lều bấm giờ hoặc lều đạo diễn hình. Kỹ thuật viên cần thấy ngay khi màn lỗi một tủ hay sai hình, không phải chờ ai gọi bộ đàm báo.

Màn LED hiển thị ảnh cưới đặt trên bậc thềm trước sảnh tiệc, hoa tươi bên phải, laptop đặt trên bệ đá bên trái.

Ảnh trên là một màn LED chúng tôi dựng trước sảnh tiệc cưới, không phải giải thể thao. Ảnh cho thấy cách làm chúng tôi giữ ở mọi sự kiện: laptop điều khiển đặt ngay bên cạnh màn, trên một bệ chắc chắn, người vận hành vừa thao tác vừa nhìn được hình. Ngoài trời thì cần thêm mái che cho chỗ này.

Màn có hiển thị được kết quả, đồng hồ và livestream không?

Được, nhưng màn LED chỉ là nơi hiện hình. Dữ liệu kết quả đến từ đơn vị bấm giờ hoặc đơn vị đồ hoạ. Vì vậy, cần chốt kết nối giữa các bên trước ngày thi đấu.

Ở giải chạy, mỗi vận động viên đeo một chip. Ăng-ten đặt ở vạch xuất phát, các điểm trung gian và vạch đích đọc chip rồi gửi dữ liệu về phần mềm bấm giờ. Phần mềm này dựng đồ hoạ và xuất ra màn. Tài liệu của một hãng thiết bị bấm giờ ghi rõ màn hiển thị nhận tín hiệu qua cổng HDMI thông thường, nên phần mềm nào xuất được hình ra màn hình máy tính thì cũng đưa được lên LED. Kiểu hiển thị hay gặp ở vạch đích là danh sách trực tiếp: người sắp về đích hiện một màu, về đích rồi đổi màu khác, kết quả đăng trực tuyến song song.

Trước ngày chạy, chúng tôi thường xin đơn vị bấm giờ ba thông tin:

• Cổng xuất tín hiệu (HDMI, SDI hay qua mạng).
• Độ phân giải đồ hoạ họ dựng, để khớp với tỉ lệ màn. Màn dài ở vạch đích mà đồ hoạ dựng 16:9 sẽ bị thừa hai bên hoặc méo chữ.
• Tần số khung hình đầu ra.

Lưu ý thêm về khoảng cách cáp. Theo kinh nghiệm của đội kỹ thuật, cáp HDMI thường chỉ ổn định trong khoảng 10–15 m. Lều bấm giờ mà cách màn xa hơn thì chúng tôi dùng bộ kéo dài tín hiệu qua cáp mạng hoặc cáp quang. Việc này phải biết từ lúc khảo sát, không để đến sáng hôm thi đấu mới phát hiện.

Đưa hình camera lên màn ở giải bóng đá, hội thao

Với bóng đá hay các môn có khán đài, nội dung chính là hình trực tiếp. Đường đi của tín hiệu như sau: camera vào bộ chuyển mạch (switcher), rồi vào bộ xử lý LED, rồi ra màn. Phần lớn bộ xử lý LED có chế độ hình trong hình (PiP). Chế độ này hợp để đặt ô tỉ số và đồng hồ trận ở góc, hình trận đấu chiếm phần còn lại.

Màn LED lớn trong sảnh chiếu hình người chơi tại bàn, bàn và ghế phía trước.

Ảnh này chụp một sự kiện thi đấu trong sảnh, không phải ngoài trời. Camera quay người chơi tại bàn và hình được đưa thẳng lên màn LED lớn phía sau để khán giả theo dõi. Ở sân bóng, cách đi tín hiệu cũng vậy, chỉ khác là cáp dài hơn và cần che chắn thiết bị khỏi nắng mưa.

Màn LED trong sảnh chiếu người chơi tại bàn, hộp thiết bị đen và bàn thi đấu phía trước.

Ở góc này thấy rõ hộp thiết bị đặt sát bàn thi đấu. Chúng tôi luôn để khu thiết bị gọn trong hộp đựng, có lối riêng, để người tham gia không vướng chân vào cáp.

Có hai việc kỹ thuật cần làm đúng. Một là đồng bộ tần số khung hình giữa camera và màn. Nếu lệch, máy quay truyền hình hay điện thoại của khán giả quay vào màn sẽ thấy sọc chạy ngang. Hai là giữ độ trễ thấp. Khán giả nhìn được cả sân thật lẫn màn, nên hình trên màn mà chậm nửa nhịp so với pha bóng thì rất dễ nhận ra. Mỗi khâu chuyển đổi tín hiệu thêm vào đều cộng độ trễ, nên đường tín hiệu càng ít khâu càng tốt.

Dựng từ sáng sớm và chạy qua trưa nắng cần lưu ý gì?

Giải thể thao ngoài trời thường bắt đầu lúc trời còn tối và kéo dài qua giờ nắng gắt. Một màn phải chịu được cả hai điều kiện đó. Thứ thay đổi theo giờ là độ sáng và nhiệt độ.

Nhiều giải chạy xuất phát khi trời chưa sáng. Lúc đó màn để độ sáng tối đa sẽ chói thẳng vào mắt vận động viên đang về đích, và làm cháy hình camera quay khu đích. Khi nắng lên, màn cần tăng độ sáng mới đọc được chữ. Ngưỡng độ sáng cụ thể chúng tôi đã phân tích riêng trong bài màn LED ngoài trời cần độ sáng bao nhiêu nits. Ở đây chỉ nhấn một điều: phải có người chỉnh độ sáng theo giờ, hoặc đặt sẵn các mức sáng theo khung giờ trong phần mềm điều khiển.

Buổi trưa là lúc màn dễ gặp sự cố nhất. Màn càng sáng thì càng toả nhiệt, cộng thêm nắng chiếu thẳng vào mặt và lưng tủ. Một số màn tự hạ độ sáng để bảo vệ linh kiện khi quá nóng, đúng lúc người ta cần nó sáng nhất. Cách chúng tôi thường làm:

• Khi khảo sát, ưu tiên hướng màn không hứng nắng trưa trực diện, nếu mặt bằng cho phép chọn.
• Để mặt sau màn thoáng, không quây kín bằng bạt hay phông quảng cáo.
• Kỹ thuật viên đo nhiệt mặt sau tủ định kỳ trong giờ nắng.
• Không để màn chạy hình nền trắng toàn màn hàng giờ. Nền tối với chữ sáng vừa dễ đọc vừa đỡ nóng và đỡ tốn điện.

Về lịch dựng, nếu ban tổ chức giữ được mặt bằng, chúng tôi thường dựng khung và lắp tủ từ chiều tối hôm trước, rạng sáng chỉ bật thử và nối tín hiệu. Màn dựng cạnh cổng đích trên đường hay quảng trường phải tính tạ đối trọng và ngưỡng gió phải hạ màn. Phần này có bài riêng về dựng màn LED ngoài trời chống gió an toàn.

Nguồn điện dự phòng khi đang thi đấu cần chuẩn bị thế nào?

Đang thi đấu mà mất điện thì mất luôn đồng hồ và kết quả trên màn, nên phải có máy phát đủ dư tải và UPS cho phần điều khiển. Lưới điện tạm ở sân hay đường chạy thường không đủ tin cậy để chạy một mình.

Một nhà cho thuê màn LED nêu công suất đỉnh (lúc màn hiện toàn trắng) vào khoảng 400–600 W/m². Màn ngoài trời độ sáng cao nằm phía trên của dải này. Nội dung thực tế ít khi chạm mức đỉnh, nền tối có thể chỉ cỡ 30% mức tối đa. Cũng nguồn đó khuyên máy phát có công suất tối thiểu 125–130% công suất đỉnh. Lý do là khi bật màn, các tủ có dòng khởi động tăng vọt, máy phát chọn sát tải rất dễ nhảy.

Ví dụ để hình dung: một màn 20 m² có công suất đỉnh ước khoảng 8–12 kW, vậy máy phát nên từ khoảng 10–16 kW trở lên. Con số thật tuỳ loại tủ, nên bạn hãy hỏi đơn vị cho thuê công suất cụ thể của màn họ mang tới.

Ba điều chúng tôi luôn làm khi chạy máy phát ở sự kiện thể thao:

1. Tách lộ điện cho màn khỏi quạt thổi cổng hơi, loa công suất lớn và khu ăn uống. Các thiết bị này bật tắt thất thường, kéo sụt áp cả hệ.
2. Bật màn theo từng nhóm tủ, không bật cùng lúc, để giảm dòng khởi động.
3. Gắn UPS cho bộ xử lý, laptop đồ hoạ và bộ chuyển mạch. UPS chỉ giữ cho phần điều khiển không tắt và không mất cấu hình khi chuyển nguồn. Đừng kỳ vọng UPS gánh được cả mặt màn.

Đơn vị bấm giờ chuyên nghiệp thường chạy song song một hệ chính và một hệ dự phòng cho giờ xuất phát và về đích. Chúng tôi khuyên ban tổ chức yêu cầu phần hiển thị cũng có dự phòng: ít nhất một laptop thứ hai đã cài sẵn đồ hoạ, sẵn sàng cắm vào bộ xử lý.

Trước khi thuê, ban tổ chức nên hỏi những gì?

Hỏi rõ về vị trí, nội dung, điện và người vận hành sẽ tránh được phần lớn sự cố trong ngày thi đấu. Danh sách dưới đây là những câu chúng tôi thường tự hỏi lại khách khi nhận yêu cầu:

• Màn đặt ở đâu, người xem đứng cách bao xa, mặt màn hướng về phía nào lúc trưa?
• Nội dung là đồ hoạ bấm giờ, hình camera hay video tài trợ? Ai cung cấp, qua cổng nào?
• Có điện lưới tại chỗ không, hay phải dùng máy phát? Ai lo nhiên liệu?
• Đơn vị cho thuê có cử kỹ thuật viên ở lại suốt giải không, hay chỉ dựng xong rồi về?
• Mặt bằng nằm trên đường công cộng thì đã có giấy phép, phân luồng chưa? Phần này tuỳ địa điểm, bạn nên hỏi cơ quan quản lý nơi tổ chức.

Không phải giải nào cũng cần màn LED. Ví dụ một hội thao nội bộ trong sân cơ quan, có mái che và chỉ cần chiếu tỉ số cho vài chục người: vài chiếc tivi lớn đặt dưới mái có thể đủ dùng và gọn hơn nhiều. Xem thêm tại cho thuê tivi. Màn LED đáng tiền khi sự kiện nằm ngoài trời nắng, khán giả đông và đứng xa.

Chi phí phụ thuộc diện tích, bước điểm ảnh, số ngày, máy phát và kỹ thuật viên trực. Bạn xem bảng giá tại trang cho thuê màn LED rồi gửi thông tin giải để chúng tôi báo giá đúng cấu hình. Các bài khác trong nhóm thuê màn LED ngoài trời giải thích thêm về khung, mưa và thủ tục.

Câu hỏi thường gặp

Giải chạy marathon cần màn LED bao nhiêu mét vuông?

Không có con số chung. Màn vạch đích thường có dáng dài, kích thước theo cổng đích và lượng chữ cần hiện. Màn khu tra kết quả thì nhỏ hơn. Nên khảo sát vị trí rồi mới chốt.

Màn LED có tự kết nối với phần mềm bấm giờ không?

Không. Phần mềm bấm giờ xuất đồ hoạ qua HDMI hoặc cổng tương tự vào bộ xử lý LED. Hai bên cần thống nhất độ phân giải và tần số khung hình trước ngày thi đấu.

Đang chiếu tỉ số thì trời mưa có phải tắt màn không?

Mặt trước tủ LED ngoài trời đạt chuẩn chống nước thường chịu được mưa. Phần dễ hỏng là bộ xử lý, laptop và ổ cắm, nên các thiết bị này phải có mái che. Dông kèm gió mạnh thì ưu tiên an toàn khung màn.

Hội thao trong nhà thi đấu có dùng màn ngoài trời được không?

Dùng được nhưng không cần thiết. Màn ngoài trời quá sáng và thô với khoảng cách xem gần trong nhà. Màn trong nhà có điểm ảnh mịn hơn sẽ hợp hơn.

Có cần kỹ thuật viên trực suốt giải không?

Nên có. Màn cần chỉnh độ sáng theo giờ, xử lý tủ lỗi, theo dõi nhiệt và chuyển nguồn khi máy phát có vấn đề. Dựng xong rồi bỏ đó là rủi ro lớn nhất trong ngày thi đấu.

Nguồn tham khảo

• SMT: case study Boston Marathon
• Sports Video Group: SMT Enhances 2024 Boston Marathon Experience With LED Boards, Live-Streaming Services
• Sports Video Group: SMT Powers 2024 New York City Marathon With Digital Innovations
• FinishLynx: Lynx Video Display datasheet
• Race Result: giải pháp bấm giờ marathon
• time2win: hiển thị LED wall tại vạch đích
• Dynamo LED Displays: yêu cầu điện khi thuê màn LED cho sự kiện

Nếu bạn đang chuẩn bị giải chạy, giải bóng đá hay hội thao ngoài trời, hãy gửi cho chúng tôi sơ đồ mặt bằng, giờ thi đấu và nội dung cần chiếu. Đội kỹ thuật THIETBISO.COM sẽ khảo sát và đề xuất vị trí, cấu hình màn cùng phương án điện phù hợp. Liên hệ hotline 0969 112 359 (gọi, Zalo, WhatsApp) hoặc xem thêm tại thietbiso.com.

Tác giả: Team content Thietbiso.com