Kiểm tra phụ kiện máy chiếu cũ: remote, dây nguồn, nắp ống kính và lọc bụi

Khi kiểm tra phụ kiện máy chiếu cũ, cần xem bốn món: remote, dây nguồn, nắp ống kính và tấm lọc bụi. Thiếu remote hay dây nguồn chủ yếu là chuyện mua thay và thương lượng giá. Thiếu nắp ống kính hoặc lọc bụi thì phải soi kỹ quang học, vì đó thường là dấu hiệu máy bảo quản kém.

Phần phụ kiện là một bước nhỏ trong quy trình cách kiểm tra máy chiếu cũ. Bóng đèn, bo mạch và ống kính quyết định máy còn tốt hay không. Phụ kiện thì cho biết máy được dùng và cất giữ ra sao. Dưới đây là cách đội kỹ thuật THIETBISO.COM xem từng món khi nhận máy cũ về kiểm định, kèm những trường hợp thiếu đồ mà vẫn mua được và những trường hợp nên dừng lại.

Máy chiếu cũ cần đủ những phụ kiện nào?

Bắt buộc phải có để dùng được là dây nguồn (hoặc adapter với máy mini). Remote, nắp ống kính và lọc bụi không bắt buộc để máy lên hình, nhưng thiếu thì mỗi món gây một kiểu phiền khác nhau.

Theo bảng thông số của Epson cho dòng PowerLite 4770W, trong hộp máy mới có thân máy, nắp ống kính, nắp che dây, cáp HDMI và remote. Tức là với các hãng lớn, remote và nắp ống kính là đồ đi theo máy từ đầu, không phải đồ mua thêm. Máy cũ thiếu những món này nghĩa là đã thất lạc trong quá trình sử dụng.

Thiếu remote thì máy chiếu mất chức năng gì?

Với đa số máy chiếu văn phòng, thiếu remote vẫn bật máy, chọn nguồn vào và vào menu được bằng bảng phím trên thân máy. Thứ bị mất là các phím tắt chỉ có trên remote, và đôi khi là khả năng nhập mật khẩu.

Bảng phím trên thân máy thường gồm nút nguồn, nút chọn nguồn vào (Source), Menu, bốn phím mũi tên, Enter và phím chỉnh keystone (chỉnh méo hình thang). Như vậy những việc cơ bản như bật máy, chuyển từ HDMI sang VGA, chỉnh méo hình vẫn làm được.

Những phím thường chỉ có trên remote

Theo mô tả remote trong tài liệu của Epson, remote có các phím như A/V Mute (tắt tạm hình và tiếng), Freeze (đứng hình), Auto (tự căn chỉnh tín hiệu máy tính), Aspect (tỉ lệ khung hình), Color Mode (chế độ màu), phím số, Page Up/Down và User ID. Nhiều phím trong số này không có bản sao trên thân máy. Một số chức năng vẫn tìm được trong menu, chỉ là phải bấm nhiều bước hơn. Cái nào có trong menu, cái nào không thì tuỳ model.

Mất A/V Mute và Freeze là phiền nhất khi họp hoặc giảng dạy. Người trình bày quen bấm tắt hình để mở tài liệu khác mà khán giả không thấy. Không có remote, việc đó phải làm từ máy tính.

Chuyện đáng lo hơn là phím số. Nhiều máy chiếu có tính năng khoá mật khẩu khi bật máy, và mật khẩu nhập bằng phím số trên remote. Máy cũ đang bật khoá mà không có remote thì gần như không qua được màn hình nhập mã. Trường hợp này chúng tôi đã viết riêng trong bài máy chiếu cũ bị khoá mật khẩu. Một lỗi khác cũng hay gặp: máy bị bật khoá bảng phím (control panel lock), khi đó phím trên thân máy không phản hồi. Epson có hướng dẫn mở khoá bảng phím ngay trên thân máy bằng cách giữ một phím trong vài giây, nhưng thao tác cụ thể tuỳ model, nên tra đúng tài liệu của máy.

Máy mini và máy chiếu Android: mất remote là rất bất tiện

Với dòng máy mini, máy chạy Android, thiếu remote nặng hơn nhiều so với máy văn phòng. Nhiều máy chỉ có một nút nguồn trên thân, mọi thao tác trong giao diện đều phải qua remote.

Máy chiếu mini đen đang chiếu giao diện ứng dụng xem phim lên tường, phía sau là các máy chiếu Epson xếp chồng.

Ảnh trên là một máy chiếu mini đang chạy giao diện ứng dụng xem phim, phía sau là các máy Epson văn phòng. Với loại máy giao diện như vậy, chọn phim, chỉnh âm lượng, vào cài đặt đều cần remote. Nếu remote là loại Bluetooth (ghép đôi với máy), mua remote khác chưa chắc ghép được. Có model cho phép điều khiển bằng ứng dụng trên điện thoại hoặc cắm chuột USB, nhưng không phải máy nào cũng hỗ trợ. Theo chúng tôi, máy mini cũ thiếu remote thì nên coi như thiếu một phần máy, vì khả năng tìm đúng remote thay thế thấp hơn hẳn máy của các hãng lớn.

Kiểm tra remote đi kèm còn dùng tốt không

Có remote chưa chắc remote còn tốt. Đội kỹ thuật thường làm theo thứ tự sau:

1. Mở nắp hộp pin, xem lá tiếp điện có rỉ sét, chảy nước pin không. Rỉ nhẹ có thể cạo sạch, rỉ ăn sâu thì remote chập chờn.
2. Lắp pin mới, mở camera điện thoại, chĩa đầu phát của remote vào camera rồi bấm phím. Thấy đốm sáng nhấp nháy trên màn hình là remote còn phát tín hiệu hồng ngoại. Nếu camera sau không thấy gì, thử camera trước, vì một số điện thoại lọc hồng ngoại ở camera sau.
3. Bấm thử từng nhóm phím trên máy: nguồn, Source, Menu, mũi tên, A/V Mute, phím số.
4. Đứng ở phía trước máy bấm, rồi ra phía sau máy bấm. Nhiều máy có mắt nhận tín hiệu ở cả hai mặt. Một mặt không nhận là mắt nhận ở mặt đó có vấn đề.
5. Đứng xa dần khoảng vài mét để xem remote còn nhạy không. Phải đứng sát mới ăn thường là do pin yếu, đầu phát bẩn hoặc mắt nhận yếu.

Remote thay thế và remote đa năng có dùng được không?

Dùng được, với điều kiện đúng mã cho hãng và model. Remote chính hãng hoặc remote thay thế ghi rõ dòng máy tương thích là lựa chọn an toàn hơn remote đa năng.

Remote đa năng (universal) hoạt động bằng cách nạp sẵn bộ mã của nhiều hãng. Bật được, tắt được, chuyển nguồn được chưa có nghĩa là dùng đủ. Các phím chức năng riêng như A/V Mute, E-Zoom (phóng to một vùng hình), chọn ID remote thường không có hoặc không ăn. Nếu máy đang khoá mật khẩu, remote đa năng thiếu phím số đúng mã cũng không giải quyết được.

Remote thay thế bán riêng thường ghi danh sách model tương thích. Epson, ví dụ, có remote thay thế bán riêng cho từng nhóm dòng máy PowerLite. Khi mua, nên đối chiếu model in trên nhãn dưới đáy máy, không dựa vào việc trông giống nhau. Với máy văn phòng của hãng lớn, chúng tôi thường khuyên mua remote đúng dòng, vì cùng một hãng nhưng các đời máy có thể dùng bộ mã khác nhau. Bạn có thể xem các loại remote, dây và phụ kiện thay thế tại trang phụ kiện.

Dây nguồn và adapter máy chiếu cũ: thay loại khác được không?

Dây nguồn rời của đa số máy chiếu văn phòng thay được dễ dàng. Adapter của máy mini thì phải đúng thông số, lấy đại một cục khác có thể làm hỏng máy.

Phần lớn máy chiếu văn phòng có ổ cắm nguồn chuẩn IEC C14 trên thân, dùng dây có đầu cái C13. Đây là loại dây giống dây nguồn máy tính để bàn. Khi thay, đội kỹ thuật chú ý mấy điểm. Dây phải đủ tiết diện lõi, không dùng loại dây mỏng mềm như sợi bún. Nên dùng dây ba chân có tiếp địa nếu máy có chân tiếp địa. Sau khi chạy máy chừng nửa tiếng, sờ thử đầu cắm: ấm nhẹ là bình thường, nóng rõ là dây kém hoặc tiếp xúc lỏng.

Một số máy, nhất là máy nhỏ gọn và máy mini, dùng adapter rời. Nhãn trên adapter ghi điện áp ra (V), dòng ra (A) và cực tính đầu cắm. Ba thông số này phải khớp với nhãn trên thân máy. Adapter điện áp cao hơn có thể làm cháy mạch nguồn. Điện áp đúng nhưng dòng thấp hơn khiến máy tự tắt, sáng yếu hoặc adapter quá nóng. Khi mua máy mini cũ thiếu adapter, chúng tôi khuyên hỏi người bán model chính xác của adapter gốc, rồi mới tìm loại thay thế.

Một lưu ý khi xem máy: người bán đôi khi cắm máy bằng dây của họ để thử. Không sao, nhưng nên hỏi rõ dây đó có bán kèm không. Mua về mới phát hiện máy dùng adapter riêng mà không có adapter thì rất mất công.

Máy chiếu cũ mất nắp ống kính có đáng lo không?

Mất nắp ống kính bản thân không đáng lo, mua nắp thay hoặc che bằng túi là được. Điều cần lo là ống kính đã chịu bụi và trầy trong thời gian không có nắp.

Nắp ống kính có tác dụng chống bụi và chống va quẹt lên mặt kính khi cất máy, vận chuyển. Máy để trần lâu ngày, đặc biệt máy hay mang đi lại, thường có vết xước nhỏ hoặc lớp bụi bám dính trên mặt kính ngoài. Nặng hơn là bụi lọt vào trong cụm ống kính, lau bên ngoài không hết.

Cách kiểm tra của chúng tôi: tắt máy, rọi đèn pin chéo góc vào mặt ống kính để nhìn vết xước và vết mốc. Sau đó bật máy, chiếu ảnh test lên tường hoặc màn chiếu, chỉnh lấy nét ở cả giữa và bốn góc.

Hình chiếu máy chiếu lên tường để kiểm tra độ nét, hiển thị trang ảnh phong cảnh.

Ảnh này cho thấy bước chiếu một ảnh phong cảnh nhiều chi tiết lên tường để xem độ nét. Ống kính trầy hoặc có bụi bên trong thường lộ ra bằng các vùng mờ, quầng sáng hoặc vệt lốm đốm không chỉnh nét được. Muốn đọc lỗi kỹ hơn, bạn có thể dùng bộ hình mẫu trong bài ảnh test máy chiếu.

Một trường hợp riêng: một số máy Epson phổ thông dùng nắp trượt gắn liền thân máy thay vì nắp rời, và nắp trượt kiêm luôn chức năng tắt hình. Loại này không mất được, nhưng có thể gãy, kẹt hoặc trượt không hết hành trình. Tuỳ model, nắp trượt hỏng có thể khiến máy báo tắt hình liên tục hoặc không lên hình. Khi xem máy, bạn đẩy nắp trượt qua lại vài lần, xem có trơn tru và hình có hiện lại ngay khi mở nắp không.

Tấm lọc bụi nói gì về đời của máy chiếu cũ?

Tấm lọc bụi (air filter) là tấm lưới đặt ở cửa hút gió của máy, chủ yếu có trên máy LCD. Lọc quá bẩn, rách hoặc mất hẳn là dấu hiệu máy từng chạy trong môi trường bụi, và tấm LCD bên trong có thể đã bị ảnh hưởng.

Quạt máy chiếu hút gió liên tục để làm mát bóng đèn và cụm quang học. Lọc bẩn làm gió vào kém, máy nóng hơn, dễ báo lỗi nhiệt và làm bóng đèn xuống nhanh. Mất lọc thì bụi đi thẳng vào trong, bám lên tấm LCD hoặc lăng kính, sinh ra đốm màu, mảng tối cố định trên hình. Hiện tượng hình bị ám màu, có vệt màu do bụi trong quang học được giải thích trong bài máy chiếu bị mất màu trên trang tin tức của chúng tôi.

Khi kiểm tra, đội kỹ thuật làm mấy việc theo thứ tự:

• Tháo khay lọc ra (thường ở cạnh bên hoặc mặt trước, có lẫy cài), xem lọc còn không, có rách không.
• Nhìn mức bám bụi. Bụi xám mỏng là bình thường với máy đã dùng. Bụi dày thành mảng, bám dầu mỡ hoặc có mùi khét là máy từng chạy ở chỗ bụi, nhiều khói.
• Soi vào khe hút gió phía sau lọc xem bụi đã lọt vào trong chưa.
• Vào menu xem có cảnh báo vệ sinh lọc theo số giờ không. Nhiều máy hiện thông báo này, nhưng có model không có, tuỳ hãng.

Máy DLP thì khác. Nhiều model DLP có cụm quang học kín, không dùng tấm lọc kiểu máy LCD. Không thấy khay lọc trên máy DLP chưa chắc là mất, nên tra tài liệu model trước khi kết luận. Với máy DLP, bạn nên quan tâm thêm bánh xe màu, phần chúng tôi đã có bài riêng.

Lọc bụi rẻ và dễ thay. Theo chúng tôi, thứ đáng tiền không nằm ở tấm lọc mà ở thông tin nó tiết lộ: máy mất lọc thì nhất định phải chiếu ảnh nền trắng, nền đen để soi đốm bụi trên tấm LCD trước khi quyết định.

Cáp tín hiệu, túi đựng, dongle wifi, bút tương tác: thiếu có sao không?

Phần lớn các món này thiếu thì chỉ mất tiện lợi. Ngoại lệ là máy tương tác thiếu bút và máy cần dongle wifi rời mà không có dongle.

Cáp HDMI, cáp VGA, túi đựng, sách hướng dẫn, đĩa phần mềm đều mua thay được hoặc không cần thiết. Sách hướng dẫn của các hãng lớn thường tải được bản PDF trên trang hỗ trợ của hãng.

Máy chiếu Epson đặt trên sàn gạch, phía trên cuộn dây HDMI đen, bên cạnh là chân màn chiếu.

Trong ảnh là một máy chiếu Epson đặt trên sàn, phía trên có cuộn cáp HDMI, cạnh đó là chân màn chiếu. Đây là bộ đồ cơ bản khi mang máy đi dùng. Cáp HDMI loại phổ thông dùng cho máy chiếu Full HD trở xuống thì không kén, nên thiếu cáp không phải điều đáng bận tâm khi mua máy cũ.

Hai trường hợp cần hỏi kỹ. Thứ nhất là máy chiếu tương tác (cho phép viết, vẽ trực tiếp lên hình chiếu): bút tương tác thường là loại riêng theo model, thiếu bút thì mất đúng tính năng mà bạn trả thêm tiền để có. Thứ hai là một số dòng máy trình chiếu không dây cần cắm module wifi rời vào cổng USB. Máy có wifi tích hợp sẵn thì không sao. Máy cần dongle mà thiếu dongle thì phải tìm đúng mã module hãng chỉ định, không phải USB wifi nào cũng nhận. Muốn biết máy thuộc loại nào, tra model trên trang của hãng hoặc hỏi người bán.

Thiếu phụ kiện ảnh hưởng thế nào đến giá máy chiếu cũ?

Thiếu remote, dây nguồn, cáp, túi đựng là cơ sở để thương lượng, không phải lý do để bỏ máy. Thiếu nắp ống kính kèm ống kính trầy, hoặc mất lọc kèm bụi trong quang học, là tín hiệu cần kiểm tra kỹ hơn, có khi nên dừng.

Cách chúng tôi phân loại khi đánh giá máy:

Bảng trên chỉ là thứ tự ưu tiên khi xem máy. Số tiền cụ thể thì tuỳ model và tuỳ phụ kiện thay thế có sẵn hay không. Nếu bạn muốn tham khảo máy đã qua kiểm định đủ phụ kiện, có thể xem danh mục máy chiếu cũ của chúng tôi, mỗi máy đều ghi rõ đồ đi kèm.

Có một trường hợp mua máy thiếu phụ kiện lại hợp lý: bạn cần máy đặt cố định ở một phòng họp, treo trần, ít khi tắt bật tay, và đã có sẵn cáp. Khi đó thiếu túi đựng, cáp, thậm chí nắp ống kính (nếu ống kính còn sạch) không ảnh hưởng gì đáng kể. Ngược lại, máy mang đi lại thường xuyên thì nắp ống kính và túi đựng đáng giá hơn nhiều.

Phụ kiện chỉ là một phần. Kiểm phụ kiện xong, bạn vẫn cần làm tiếp các bước về giờ bóng đèn, độ sáng, màu sắc, tiếng quạt và nhiệt độ theo hướng dẫn kiểm tra máy chiếu cũ đầy đủ.

Câu hỏi thường gặp

Máy chiếu cũ không có remote có bật được không?

Đa số máy văn phòng bật được bằng nút nguồn trên thân máy. Máy mini hoặc máy chạy Android có thể chỉ bật được nhưng không thao tác tiếp được nếu thiếu remote.

Dùng remote đa năng cho máy chiếu cũ được không?

Được nếu remote có mã đúng hãng. Tuy vậy các phím riêng như A/V Mute, E-Zoom, phím số nhập mật khẩu có thể không hoạt động, nên ưu tiên remote đúng dòng máy.

Dây nguồn máy tính để bàn có cắm được máy chiếu không?

Với máy dùng ổ cắm IEC C14, dây nguồn máy tính để bàn loại đầu C13 cắm vừa và dùng được, miễn là dây đủ tiết diện và còn tốt. Máy dùng adapter rời thì không áp dụng.

Mất nắp ống kính thì có cần mua lại không?

Nên mua nếu máy hay mang đi lại, để tránh trầy và bụi. Máy treo cố định trong phòng sạch thì có thể che bằng túi vải khi không dùng.

Máy chiếu không có tấm lọc bụi có chạy được không?

Máy vẫn chạy, nhưng bụi đi thẳng vào trong làm máy nóng và bám lên quang học. Với máy LCD, nên lắp lọc thay thế đúng model càng sớm càng tốt.

Làm sao biết remote cũ còn phát tín hiệu?

Chĩa đầu remote vào camera điện thoại rồi bấm phím. Thấy đốm sáng nhấp nháy là remote còn phát hồng ngoại. Không thấy thì thử camera trước của điện thoại và thay pin mới.

Nhờ đội kỹ thuật xem giúp máy chiếu cũ

Nếu bạn đang cân nhắc một chiếc máy chiếu cũ thiếu phụ kiện mà chưa chắc nên mua hay không, đội kỹ thuật THIETBISO.COM có thể tư vấn cách kiểm tra hoặc xem giúp máy. Chúng tôi làm thiết bị nghe nhìn tại Hà Nội từ năm 2007, nhận cả sửa máy chiếu khi máy cần vệ sinh quang học hay thay remote, lọc bụi. Liên hệ hotline/Zalo 0969 112 359 hoặc website thietbiso.com, địa chỉ Số 21-23 Nguyễn Công Hoan, phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội.

Nguồn tham khảo

• Epson PowerLite 4770W Specification Sheet
• Epson: Product Box Contents
• Epson: Unlocking the Projector's Buttons
• Epson Replacement Projector Remote Control for the PowerLite 4200W / 4300 / 4100

Tác giả: Team content Thietbiso.com